(surat https://moscow.ldpr.ru/event/220322 sahifasidan olingan)
Rossiyada an’anaviy oila tuzilmasi er-xotin, bolalar, shuningdek, bobo-buvilarni o‘z ichiga oladi. Bu tuzilma oila a’zolari o‘rtasidagi yaqin munosabatlar va o‘zaro qo‘llab-quvvatlashni ta’minlaydi. Kattalar yoshlarga g‘amxo‘rlik qiladilar va o‘z tajribalarini ulashadilar.
Oilaviy qadriyatlar. Rossiyada oila qadriyatlari va manfaatlarini shaxsiy manfaatlardan ustun qo‘yish oila a’zolari o‘rtasida hurmat va mas’uliyat hissi bilan belgilanadi. Keksalarga hurmat Rossiya oilasining muhim qismidir. Yoshlar kattalarning maslahatlarini tinglashlari, ularni parvarish qilishlari va hurmat bilan munosabatda bo‘lishlari kerak. Bu qadriyatlar pravoslav an’analardan kelib chiqadi.
Farzand tarbiyasi. Farzand tarbiyasida an’anaviy qadriyatlar muhim o‘rin tutadi. Bolalarga kichkinaligidan boshlab tartib-intizom, hurmat va mas’uliyat hissini uyg‘otishga urg‘u beriladi. Tarbiyada katta avlodning ta’siri katta bo‘lib, bolalar kattalarning tajribalaridan foydalanadilar.
Oiladagi shaxslararo munosabatlar. Oilada shaxslararo munosabatlar o‘zaro hurmat va mas’uliyatga asoslanadi. Har bir oila a’zosi oila manfaatlarini shaxsiy manfaatlardan ustun qo‘yadi. Yoshlar kattalarga nisbatan hurmat bilan munosabatda bo‘lishlari va ularning maslahatlarini tinglashlari lozim.
Davlat va jamiyatning oilaviy qadriyatlarni mustahkamlash borasidagi ishlari. Rossiya hukumati oilaviy qadriyatlarni mustahkamlashga qaratilgan bir qator chora-tadbirlarni amalga oshiradi. Masalan, oilalarga moddiy yordam ko‘rsatish, ijtimoiy himoya dasturlari va ta’lim-tarbiya sohasida turli dasturlarni amalga oshirish. 2024-yil Rossiyada “Oila yili” deb e’lon qilindi va bu yil davomida oilalarni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan ko‘plab tadbirlar o‘tkazilmoqda[1]
Rossiya hukumati oilalarni qo‘llab-quvvatlash uchun bir qator dasturlar va qonunlarni qabul qilgan. Ushbu chora-tadbirlar oilalarning turmush darajasini oshirish, farzandlar tarbiyasidagi mas’uliyatni yengillashtirish va oilaviy qadriyatlarni mustahkamlashga qaratilgan.
Moddiy yordam
2007-yildan beri amalga oshirilayotgan “Материнский капитал” dasturi ikkinchi va undan keyingi farzand tug‘ilgan oilalarga moddiy yordam ko‘rsatadi. 2022-yildagi ko‘rsatkichlar bo‘yicha ushbu kapitalning miqdori 483,882 rublni tashkil etdi. Ushbu mablag‘ni oila bolalarni tarbiyalash, ta’lim olish va uy-joy sharoitlarini yaxshilash uchun sarflashi mumkin.
Ko‘p bolali oila dasturlari
Ko‘p bolali oilalarga qo‘shimcha imtiyozlar va yordamlar ko‘rsatiladi. Bu dasturlar doirasida oilalarga kommunal xizmatlarga imtiyozlar, bolalar bog‘chalari va maktablarda o‘rinlar ajratishda imtiyozlar beriladi. Shuningdek, ko‘p bolali oilalar uchun maxsus moddiy yordamlar mavjud.
Farzand tarbiyasidagi yordamlar. Davlat tomonidan bolalar bog‘chalari va maktablar infratuzilmasi rivojlantirilmoqda. 2023-yilda 500 ta yangi bolalar bog‘chasi qurish va mavjud maktablarni rekonstruksiya qilish rejalashtirilgan. Bu bolalarni tarbiyalash va ularning ta’lim olish imkoniyatlarini yaxshilashga qaratilgan chora-tadbirlardan biri.
Oilaviy tadbirkorlik dasturlari. Oilaviy tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash maqsadida imtiyozli kreditlar va moliyaviy yordamlar taqdim etiladi. 2024-yilda “Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturi” doirasida 10,000 dan ortiq oilaga kreditlar ajratildi va ularning iqtisodiy mustaqilligini ta’minlashga yordam berildi.
Ushbu dasturlar va qonunlar oilalarning turmush sharoitlarini yaxshilashga, ularning iqtisodiy va ijtimoiy manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan. Ular orqali Rossiyada oilaviy qadriyatlarni mustahkamlash va oilalarni qo‘llab-quvvatlash maqsad qilingan.
An’anaviy oilaviy qadriyatlar. Rossiyada oilaviy qadriyatlar an’anaviy va madaniy boyliklardan kelib chiqqan bo‘lib, quyidagilarni o‘z ichiga oladi.
Kattalarga hurmat va g‘amxo‘rlik. Yoshlar o‘z ota-onalari va bobo-buvilarini hurmat qiladilar va ularni parvarish qilishlari kerak.
Keksa oila a’zolariga e’tibor va g‘amxo‘rlik qilish oilaviy vazifa deb hisoblanadi.
Oilaviy birdamlik va birlik. Oila a’zolari o‘rtasidagi mustahkam munosabatlar va o‘zaro qo‘llab-quvvatlash. Birgalikdagi faoliyatlar va bayramlar oila a’zolarini birlashtiradi. Oila a’zolari bir-birlarini himoya qiladilar va yordam berishga intiladilar.
Psixologik yordam va maslahat xizmatlari. Oilaviy muammolarni hal qilish va munosabatlarni yaxshilash maqsadida psixologik yordam va maslahat xizmatlari tashkil qilingan. Bu markazlar oila a’zolariga psixologik qo‘llab-quvvatlash va maslahatlar beradi.
Rossiyada an’anaviy oilaviy qadriyatlar hanuzgacha muhim ahamiyatga ega, lekin zamonaviylashish va globalizatsiya natijasida ularning qadri kamaymoqda. Hukumat va jamoat tashkilotlari oilaviy qadriyatlarni saqlash va rivojlantirishga harakat qilishmoqda, ammo bu yo‘nalishda yanada ko‘proq ishlar qilinmog‘i lozim. Rossiya jamiyatida oilaviy munosabatlar va qadriyatlarni mustahkamlash uchun keng ko‘lamli tadbirlar amalga oshirilmoqda.
(Asosiy surat https://steklo-foto.ru/images/phocagallery/2020/5/steklo-foto%2010.jpg sahifasidan olingan)
Muhammadjonova La’lixon Ashuraliyevna,
Mirzo Ulug’bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti Falsafa kafedrasi professori,
falsafa fanlari nomzodi, professor
[1] Pravitelstvo Rossii. Kreml; Lenta.ru, Mail.ru, PRLib.ru, Family.rsv.ru
